This article is intended for our Greek audience, and is available in Greek.
Από τα δημοτικά κτίρια και τον δημόσιο φωτισμό έως τους κοινόχρηστους χώρους, η πλατφόρμα οργανώνει δεδομένα, εργαλεία ανάλυσης και υπηρεσίες για πιο συστηματική δημοτική ενεργειακή διαχείριση.
Η αποτελεσματική ενεργειακή διαχείριση ενός μεγάλου δήμου προϋποθέτει αξιόπιστα και συγκρίσιμα δεδομένα: τι καταναλώνεται, πού, πότε και με ποιο κόστος. Στην πράξη, οι πληροφορίες για κτίρια, λογαριασμούς, μετρητές και άλλες υποδομές βρίσκονται συχνά σε διαφορετικά αρχεία και πληροφοριακά συστήματα, με αποτέλεσμα η συνολική εικόνα να παραμένει κατακερματισμένη.
Το Athens Energy Portal αναπτύχθηκε για να συγκεντρώσει και να οργανώσει αυτή την πληροφορία σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον, ενισχύοντας την ικανότητα του Δήμου Αθηναίων να παρακολουθεί, να αναλύει και να αξιοποιεί τα ενεργειακά δεδομένα των υποδομών του.
ΑΠΟ ΤΑ ΚΤΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ
Η πλατφόρμα σχεδιάστηκε αρχικά με επίκεντρο το δημοτικό κτιριακό απόθεμα. Στην πορεία εξελίχθηκε σε ένα ευρύτερο περιβάλλον δημοτικής ενεργειακής διαχείρισης, το οποίο καλύπτει πλέον και τον δημόσιο φωτισμό, καθώς και πάρκα, πλατείες και παιδικές χαρές.
Σύμφωνα με την αποτύπωση του Ιουλίου 2026, η πλατφόρμα παρακολουθούσε 484 δημοτικά κτίρια, 2.008 σημεία παροχής δημόσιου φωτισμού και 501 πάρκα, πλατείες και παιδικές χαρές. Συνολικά, είχαν υποβληθεί σε επεξεργασία 43.731 λογαριασμοί ενέργειας, με έλεγχο της αντιστοίχισής τους με τα αντίστοιχα πάγια, ενώ η ενεργειακή κατανάλωση σε περισσότερα από 200 σχολεία παρακολουθούνταν μέσω ειδικής ενότητας με πεδία προσαρμοσμένα στις ανάγκες τους.
Το επίπεδο των διαθέσιμων δεδομένων δεν είναι ίδιο για κάθε κτίριο. Όπου υπάρχουν έξυπνοι μετρητές ή αισθητήρες IoT, η πλατφόρμα αξιοποιεί και τηλεμετρικά δεδομένα, ενώ για το ευρύτερο χαρτοφυλάκιο συνδυάζει στοιχεία παγίων και ιστορικά δεδομένα λογαριασμών. Έτσι, η χρησιμότητά της δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την πλήρη εγκατάσταση νέου εξοπλισμού.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΣΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ
Το Athens Energy Portal δεν λειτουργεί μόνο ως ψηφιακό αρχείο. Σε επίπεδο συνολικού χαρτοφυλακίου παρουσιάζει την κατανάλωση και το κόστος ανά κατηγορία υποδομής και επιτρέπει τον εντοπισμό των μεγαλύτερων καταναλωτών. Σε επίπεδο μεμονωμένου παγίου, οι εξουσιοδοτημένοι δημοτικοί χρήστες μπορούν να εξετάζουν στοιχεία κατανάλωσης, διαθέσιμα δεδομένα αισθητήρων, ιστορικό λογαριασμών, αναλύσεις και δείκτες ενεργειακής αποδοτικότητας.
Οι προηγμένες λειτουργίες περιλαμβάνουν προβλέψεις ενεργειακής ζήτησης και κατανάλωσης, ανίχνευση ασυνήθιστων προτύπων με στατιστικές μεθόδους και μοντέλα μηχανικής μάθησης, καθώς και συγκριτική αξιολόγηση της ενεργειακής επίδοσης μεταξύ ομοειδών κτιρίων. Η πλατφόρμα παρέχει επίσης, όπου υπάρχουν τα απαιτούμενα δεδομένα, πληροφορίες για την εξέλιξη του αποτυπώματος CO₂ των επιμέρους παγίων.
Η τεχνολογία δεν συνεπάγεται αυτομάτως εξοικονόμηση ενέργειας. Παρέχει, όμως, στις αρμόδιες υπηρεσίες μια πιο συνεκτική βάση για να εντοπίζουν αποκλίσεις, να συγκρίνουν αντίστοιχες υποδομές, να ιεραρχούν ελέγχους και παρεμβάσεις και να παρακολουθούν την εξέλιξη των σχετικών μεγεθών στον χρόνο.
ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΧΡΗΣΤΩΝ
Κεντρικό στοιχείο του έργου ήταν η συμμετοχή όσων καλούνται να χρησιμοποιήσουν ή επηρεάζονται από την πλατφόρμα. Τρία εργαστήρια συνδιαμόρφωσης με δημοτικούς υπαλλήλους και πολίτες, καθώς και δύο εκπαιδευτικές συναντήσεις με προσωπικό του Δήμου, τροφοδότησαν τον σχεδιασμό με συγκεκριμένες παρατηρήσεις για την πλοήγηση, την παρουσίαση των δεδομένων, τα φίλτρα, τις συγκρίσεις μεταξύ κτιρίων και τα διαφορετικά δικαιώματα χρηστών.
Η διαδικασία αυτή συνδέθηκε με τον επανασχεδιασμό της διεπαφής, την οργάνωση των παγίων σε διακριτές κατηγορίες, την προσθήκη του δημόσιου φωτισμού και των κοινόχρηστων χώρων και την προτεραιοποίηση των εργαλείων ανάλυσης. Με αυτόν τον τρόπο, η τεχνική ανάπτυξη συνδέθηκε με τις πραγματικές διαδικασίες και ανάγκες της δημοτικής λειτουργίας.
Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ
Παράλληλα με το περιβάλλον που προορίζεται για τις δημοτικές υπηρεσίες, το Athens Energy Portal περιλαμβάνει δύο δημόσια προσβάσιμες ενότητες. Η σελίδα «Γίνε Παραγωγός» αξιοποιεί διαδραστικό χάρτη ηλιακού δυναμικού, ώστε οι πολίτες να μπορούν να αναζητούν μια διεύθυνση, να επιλέγουν τη στέγη ενός κτιρίου και να διερευνούν τις δυνατότητες παραγωγής ηλιακής ενέργειας. Παρέχει επίσης βασική ενημέρωση για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και τη συμμετοχή σε ενεργειακή κοινότητα.
Η δεύτερη ενότητα παρουσιάζει το Γραφείο Αντιμετώπισης Ενεργειακής Φτώχειας του Δήμου Αθηναίων και το μοντέλο υποστήριξης των ευάλωτων νοικοκυριών. Περιγράφει τη χαρτογράφηση και αξιολόγηση των αναγκών, την εξατομικευμένη δωρεάν καθοδήγηση και τις συστάσεις για μέτρα ενεργειακής απόδοσης και διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία. Οι δύο ενότητες διευρύνουν τον ρόλο της πλατφόρμας πέρα από την εσωτερική διαχείριση και δημιουργούν ένα πιο άμεσο σημείο πρόσβασης σε χρήσιμη ενεργειακή πληροφορία.
Η ΑΞΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΒΗΜΑ
Η ουσιαστική αξία του Athens Energy Portal δεν βρίσκεται μόνο στον αριθμό των εγγραφών ή στις τεχνικές του λειτουργίες. Βρίσκεται στη δημιουργία μιας κοινής βάσης πληροφορίας για διαφορετικές δημοτικές υπηρεσίες και κατηγορίες παγίων. Για έναν μεγάλο οργανισμό τοπικής αυτοδιοίκησης, η συνέπεια των δεδομένων, η κοινή ορολογία και η δυνατότητα συστηματικής σύγκρισης αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για καλύτερο σχεδιασμό και περισσότερο τεκμηριωμένες αποφάσεις.
Η πλατφόρμα δεν υποκαθιστά τις ενεργειακές παρεμβάσεις ούτε αρκεί από μόνη της για να επιφέρει μείωση της κατανάλωσης ή των εκπομπών. Δημιουργεί, όμως, την πληροφοριακή υποδομή που χρειάζεται ο Δήμος για να εντοπίζει ανάγκες, να θέτει προτεραιότητες, να παρακολουθεί την εφαρμογή μέτρων και να αξιολογεί αποτελέσματα με μεγαλύτερη συνέπεια.
Με την ολοκλήρωση της φάσης υλοποίησης τον Αύγουστο του 2026 και ενώ ακολουθεί η τελική φάση αναφοράς, το επόμενο κρίσιμο ζητούμενο είναι η σταθερή αξιοποίηση του Portal από τις δημοτικές υπηρεσίες, η συνεχής επικαιροποίηση των δεδομένων και η περαιτέρω διασύνδεση δημοτικών υποδομών. Εκεί θα κριθεί η μακροπρόθεσμη αξία του, ως σταθερού εργαλείου δημοτικής ενεργειακής διαχείρισης και όχι ως μιας απομονωμένης ψηφιακής εφαρμογής.
Το Athens Energy Portal υλοποιείται από το Ινστιτούτο Επικοινωνίας και Συστημάτων Υπολογιστών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, ως συντονιστή και τεχνικό υπεύθυνο, το INZEB, με ευθύνη για την ανάλυση και συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών, τη συνδιαμόρφωση, την επικοινωνία και τη διάχυση, και τον Δήμο Αθηναίων, ως εταίρο, πιλοτικό φορέα και βασικό δημοτικό χρήστη.
To Athens Energy Portal λαμβάνει χρηματοδότηση από το ICLEI Action Fund.
This article was prepared by INZEB as part of the Athens Energy Portal project and was originally published in the Green Business online magazine.